Entry for October 17, 2008

1. Nếu bác Chiến có kháng án

“HĐXX đánh giá bị cáo Hải có thái độ thành khẩn khi khai báo, tích cực giúp đỡ cơ quan điều tra trong quá trình điều tra, tuyên phạt 24 tháng cải tạo không giam giữ, thời hạn thi hành án phạt tính từ ngày có quyết định thi hành án.” _ http://vietnamnet.vn/xahoi/2008/10/808580/

Giả sử ông Chiến có kháng án và tòa xét xử lại, tôi nghĩ luật sư của ông không nên cãi là ông vô tội làm chi. Vô ích. Thay vào đó, họ nên biết rút kinh nghiệm chứ, nên chịu hèn 1 tý để xin khoan hồng và xin tình tiết giảm nhẹ án có phải hơn không. Ví dụ họ có thể cúi đầu nhận là ông Chiến cũng có tội như ông Hải, nhưng ông Chiến đã thành khẩn hơn, đã tích cực giúp đỡ cơ quan điều tra hơn anh Hải nhiều. Bằng chứng cúa sự thành khẩn ấy là hàng trăm băng ghi âm mà ông ấy đã cung cấp cho cơ quan điều tra, và khẩn cầu Hội đồng xét xử cho mở những đoạn băng ấy trước tòa để việc điều tra xét xử dễ dàng hơn.

Thế không phải là tích cực giúp đỡ cơ quan điều tra thì là gì? Không lẽ là tiêu cực giúp đỡ. :D

Không lẽ một bị cáo trước tòa dùng lý lẽ bảo vệ cho mình mà là ngoan cố, thiếu thành khẩn à?

2. Hạn chế xe cá nhân

Hoan hô Sở Giao thông Công chánh Tp HCM. Cuối cùng thì cũng đã dũng cảm nhìn ra con voi lù lù ở trong phòng trong bài toán tình trạng giao thông đô thị.

Chỉ mong là các bác lần này đi cho đến hết đoạn đường, chứ đừng có vì ý kiến bàn ra bàn vào mà đưa ra giải pháp nửa vời. Có những chuyện đụng đến quyền lợi của dân thì bị phản đối là đương nhiên, nhưng nếu theo dân túy mãi thì chỉ là nuôi bệnh ngày càng nặng. À, còn mong là các bác đánh xe 2 bánh nhẹ nhẹ hình thức cho “bình đẳng” thôi, chứ xe 2 bánh còn có lợi hơn cả xe buýt công cộng nhiều.

Chúng ta cần phải làm quen với một sự thật cay đắng là không thể tiếp tục có chuyện mỗi người dân đều có quyền nhong nhong chiếc xế riêng của mình “miễn phí” như nhau. Nó phải là một cái quyền được mua bán. Sẽ có một bộ phận phải từ bỏ chiếc xe riêng của mình. Sẽ có một số “vấn đề” về công bằng xã hội. Sẽ có những vấn đề về cách thực hiện, về cách sử dụng đồng tiền thu về, về tình trạng đường sá chưa ra gì đã đòi thu phí….

Rất nhiều vấn đề đó đều có lý riêng của nó. Nhưng nếu không chịu thay đổi tư duy, chấp nhận cái “bất bình đẳng” xã hội trong việc sử dụng đường sá, thì không bao lâu tất cả chúng ta sẽ đều bình đẳng dàn hàng ngang, chồng lên nhau nhiều lớp trên đường phố.

Cũng như chúng ta có thể đã phải dàn hàng ngang, bình đẳng kéo nhau đi xuống đáy nghèo đói, nếu như đã không chịu Đổi Mới. Đã có những người mất quyền có việc làm, quyền được bao cấp đi học. Đã có những vấn đề về công bằng xã hội, cách đổi mới, về vấn nạn tham nhũng, về suy đồi lối sống v.v… đến bây giờ chúng ta vẫn phải tiếp tục giải quyết. Nhưng cứ phải đổi mới trước để cuộc sống chung có cơ đi lên đã, rồi những vấn đề còn lại có thể (yêu cầu) giải quyết sau.

Đánh mất

Vậy là tôi mất laptop, mất luôn cả đĩa cứng ngoài lưu trữ dữ liệu phòng hờ.

Phải cần vài ngày tôi mới tin vào cái hiện thực đó. Phải chăng tôi mong chờ vào cái sự cao quý trung thực của người dân xứ này. Hay là trong thâm tâm tôi chưa chịu chấp nhận cái sự thật đau lòng này.

Có những thứ tôi đã bỏ ra nhiều thời gian và tâm huyết để làm. Có khi mai này sẽ cần tới, hoặc biết đâu cũng sẽ chìm nghỉm trong biển những thứ sẽ bị bỏ quên. Bây giờ nghĩ lại, vô số thời gian ấy đã dường như vô nghĩa.

Có những khoảnh khắc, tôi lưu lại qua những tấm hình. Có khi chỉ là một phút nhố nhăng, cũng có khi là đánh dấu cho những vùng đất và chặng đường mình đã đi qua. Bây giờ nghĩ lại, chúng chỉ còn lại trong vùng trí nhớ.

Mà trí nhớ thì sẽ nhạt nhòa. Thời gian phủ từng lớp mờ mờ lên vùng trí nhớ của ta theo cách riêng của nó. Có khi cay nghiệt, có khi nhân từ nhưng theo cách của nó.

Liệu tôi sẽ nhớ về tôi thế nào cái lúc man mác tiếng rao kinh chiều Pangandaran, lúc bùi ngùi sớm Borobudur, lúc bồng bềnh một mình trong bể nước nóng gần Bandung giữa rừng xanh mây khói? Chỉ mới 6 năm, vậy mà đã quên đi nhiều quá. Liệu sau này tôi còn nhớ chi tiết nào về nó? Hay thậm chí tôi sẽ còn nhớ gì về nó không?

Và như thế đó, từng đoạn từng đoạn kỷ niệm đã từng được ân cần lưu giữ, gói ghém. Bây giờ nghĩ lại, cứ như là vừa đánh mất tuổi hai mươi.

Nghĩ lại thêm lần nữa, quyết định là tuổi hai mươi của mình dĩ nhiên là tươi đẹp hết cỡ, những nơi mình đi qua tuyệt vời hơn NatGeo, những người mình gặp đều rất có duyên. Luôn thế. Phải thế.

Nhắn tin:

Các bạn già yêu dấu làm ơn lục lại album và gửi cho tớ mấy tấm hình cũ nhá. Hình của bạn già và của P nữa. Nếu không gửi thì biết đâu trong tương lai u mờ nào đó tui sẽ nhớ là “once upon a time, you look just as … .. as you look now”

Một kịch bản đen tối

Vậy là bạn nghĩ cái sự tồi tệ nhất đã trôi qua rồi. Lạm phát tháng 6 sụt xuống cái rụp. Giá ngoại tệ chợ đen đã được kéo xuống dưới 17000 VND/ USD gần bằng giá chính thức. Thị trường chứng khoán đã tăng điểm liên tục trong 2 tuần. Có lẽ nó đã chạm đáy?! Người ta đổ tiền ùn ùn vào mua cổ phiếu. Cò OTC đã bắt đầu làm giá trở lại. FDI vẫn đổ vào VN với tốc độ cao, mà có mấy siêu dự án nhiều tỷ.

Còn nữa, một vài dự án bất động đã tan băng, đà giảm chựng lại. Và ngạc nhiên chưa, các ngân hàng công bố lợi nhuận nửa năm 2008 rất khả quan và cao hơn năm trước.

Nghĩa là gói giải pháp của chính phủ phát huy tác dụng rồi? Bây giờ thêm vài cái báo lạc quan của khoai tây nữa là chúng ta có thể gác lại quá khứ hướng tới tương lai.

Thế còn mấy cái vấn đề tồn tại của nền kinh tế mà mấy tháng nay người ta chẩn đủ thứ bệnh đâu rồi nhỉ. Bao nhiêu căn bệnh kinh niên mà chỉ 1 toa thuốc tài chính và vài tuyên bố giãn đầu tư đã có thể phát huy tác dụng cấp thời như vậy?

Tương lai sẽ thế nào nhỉ? Viện Nghiên cứu Quản lý Kinh tế Trung ương đã có câu trả lời. Bạn có thể tham khảo 3 kịch bản của họ. Có điều là cả 3 kịch bản này đều đưa ra các giả sử chỉ số này thế này thì lạm phát sẽ thế kia, v.v… mà không thấy kịch bản nói nhiều đến sự kiện. Tui nghĩ nói kiểu vậy thì đừng nói là 3, chứ có 5 hay 10 kịch bản cũng viết được tuốt.

Hay là thử cái kịch bản đen tối này của tui.

Trước hết, tui thấy những thông tin tốt lành được đánh bóng kiểu như vầy khó mà đủ để lấy lại lòng tin_ từ chuyện giá USD, lợi nhuận ngân hàng, cho đến lạm phát và chứng khóan.

Đợt USD tăng rồi giảm vừa qua có thể xem như 1 đợt đầu cơ, dự trữ. Sau khi đã đầu cơ vào sắt thép, xi măng, gạo, và đẩy tất cả chúng lên cao ngất ngưỡng để kiếm lời, người ta cần phải bỏ tiền vào 1 chỗ khác. Họ đã chọn USD, và cũng như các đợt đầu cơ trước, đã xuất hiện những tin đồn rất hợp lý. Giá USD đã tăng vọt, một số người đã kiếm xong lời. Bây giờ là lúc thoát ra và đầu cơ vào 1 cái khác. Có vẻ như là thị trường chứng khoán lại được chọn bởi giá hàng hóa đã cao thế này khó mà đẩy tiếp lên nổi. Liệu đợt tăng giá chứng khoán này sẽ kéo bao lâu? Hay sẽ như gạo và USD?

Lạm phát so với tháng 6 này lạm phát chỉ có thể tăng. Vừa qua khỏi ngày 1/7, các mặt hàng nhập khẩu đồng loạt tăng một mức đáng sửng sốt _ 20% . Chỉ trong vài ngày và 20% _ quả là những con số hứa hẹn CPI tháng 7 sẽ gây ấn tượng. Ngày 8/7, trong cuộc họp giao ban, các tập đoàn thép, than khoáng sản,v.v.. đã lại đòi tăng giá. Không biết chính phủ có đủ sức kềm giá bao lâu nữa, khi mà giá thị trường thế giới của giấy , đồng , thiếc, nhôm, cafe , bông , cao su , ..., đều tăng mạnh. Thực tế từ việc kềm giá gạo và sắt thép vừa qua cho thấy khi giá thị trường thế giới tăng cao, thật khó mà giữ giá trong nước cho dù bằng biện pháp hành chính cấm xuất gạo hay bằng việc giảm cầu và kềm giá.

Chỉ biết là nhiều khả năng chính phủ sẽ tăng giá xăng 1 mức lớn nếu giá dầu thô vẫn tiếp tục giữ ở mức cao như hiện nay. Từ đợt tăng giá xăng trước vào tháng 2/08 đến nay, giá dầu thô thế giới đã kịp tăng thêm trên 40%. Mà với tình hình giá trị USD suy giảm và các bạn Iran phải khoe đồ chơi với Israel và Mỹ thì chuyện giá dầu xuống trước ông Bush là hơi khó tưởng tượng.

Chính phủ vẫn còn chần chờ tăng giá xăng có lẽ vì muốn tìm 1 giải pháp để chuyện tăng giá này kô ảnh hưởng quá xấu lên lạm phát. Giải pháp đó chắc sẽ lại là 1 đợt tín phiếu bắt buộc mới. Còn nhớ đợt tăng giá xăng vừa rồi. Ngày 18/2 , thông báo phát hành tín phiếu trong vòng 1 tháng tới để thu tiền về. Ngày 25/2 , tăng giá xăng thêm 1500đ/l.

Giá xăng tăng sẽ khiến các mặt hàng khác tăng giá. Lạm phát sẽ lại vượt lên cao. Và vì vậy là đồng VND lại sẽ tiếp tục sụt giá so với USD.

Cũng may là không phải mọi thứ đều sẽ tăng vọt. Chính phủ đã quyết định kềm giá từ giờ đến cuối năm một số mặt hàng thiết yếu_ trong đó quan trọng nhất là điện. Có lẽ vì vậy mà chuyện tiết kiệm điện tiếp tục chỉ là vấn đề xuất hiện ở trên mặt báo thay vì các siêu thị, công sở và phố xá. Và các doanh nghiệp sản xuất (và người tiêu dùng cuối cùng) hãy chuẩn bị sống với hiện thực chi phí hàng hóa tăng cao do điện bị cắt thường xuyên liên tục.

Đợt tín phiếu bắt buộc mới (nếu có) này sẽ tiếp tục thách thức và sàng lọc lại hệ thống ngân hàng ở VN. Cả một hệ thống đã cho vay quá tay, tăng trưởng tín dụng nhảy vọt trong năm qua. Thật khó mà tưởng tượng là tất cả chúng có được sức khỏe tốt như trong báo cáo của Sacombank. Ngay cả với STB, cầu cho họ đã làm tốt như báo cáo.

Và nghĩa là chúng ta sẽ có 1 vòng bán tháo ra của chứng khoán và bất động sản mới, kèm theo các đợt sáp nhập ngân hàng.

Ngó qua bên Mỹ, lục lại cái blog từ tháng 8 năm ngoái , kể từ dấu hiệu đáng lo của thị trường bđs subprime xuất hiện hồi đầu năm 2007, nó đã lan sang hệ thống tài chính tháng 8/07 và tiếp tục gây ảnh hưởng xấu cho đến bây giờ (tháng 7/2008). Ngay lúc này, chính cả Freddie Mac và Fannie Mae mấy hôm nay còn đang lung lay, mà hậu quả của nó nếu sụp đổ sẽ khủng khiếp trên thị trường BĐS Mỹ.

Chính phủ Mỹ rồi sẽ phải can thiệp kô cho 2 thằng này vỡ. Nhưng tui thấy so với thằng Mỹ, VN mình quá giỏi.

Chắc chắn là các thể chế tài chính của mình đã cho vay bất động sản 1 cách có kỷ luật hơn Mỹ nhiều. Chắc bong bóng nhà đất ở VN trong 2 năm vừa qua được thổi chậm hơn bất động sản của Mỹ. Chắc là hệ thống ngân hàng của mình có nguồn vốn mạnh hơn, quản trị rủi ro tốt hơn. Chứ không thì làm sao mà họ hơn 1 năm rưỡi rồi mà vẫn còn nằm ở khủng hoảng còn BĐS mình thì đã "chạm đáy" và thóat khỏi chỉ sau 4 tháng như bài báo này gợi ‎ý.

Ở trên là một kịch bản u ám, nhưng vẫn chưa đến nỗi là kịch bản của khủng hoảng. Và có lẽ nó không đến nỗi u ám như cái bảng giá của Freddie Mac trong vòng năm vừa qua.

Dĩ nhiên chúng ta có mọi lý do để tin rằng mình sẽ làm tốt hơn họ.

Pháp_ Cafe không đá, champaign và hàu sống

Paris:

Paris cuối xuân, trời mát lạnh và ngày dài ra. Một căn phòng nhỏ yên tĩnh ngó ra mảnh sân cour de massacre u tịch. Mơn mởn lá xanh rắc lất phất những cánh hoa tím nhạt, vẫn không lấp nổi một cái gì đó lảng bảng u uất ở dưới sân.


ở Place du Tertre_ Montmartre

Những nơi tôi đã đến_ những Notre Dame, Montmartre, Arch du Triomphe, tour Eiffel, sông Sein và những gì loanh quanh nơi ấy. Trừ mảnh sân u tịch kia, danh sách những chỗ này không có gì đặc biệt. Đó là những nơi mà một du khách ngồi tầng trên những xe búyt mui trần tấp nập mùa này cũng sẽ đi qua. Chỉ khác họ một ít, tôi vuốt ve Paris em bằng đôi chân háo hức của mình.

Paris dịu dàng pha lẫn kiêu sa. Những lối nhỏ hồn nhiên uốn quanh Montmartre nằm liền kề nẻo đường cám dỗ dẫn đến Moulin Rouge. Những ga tàu điện chứa trong mình đời sống. Chiếc cầu Carrousel về đêm rộn ràng bạn hữu và chuếnh choáng những đôi nhân tình. Paris này hẳn khác Paris em? Như ly cafe không đá anh uống trọn những ngày ở đấy.

Nhả nhớt / Ngả ngớn / Nghiêng ngả /Nghiện ngập ?

Clermont – Ferrand:

Nắng trên đường và nắng trên cây

Nằm đâu đó giữa những cánh đồng hoa cải, có một nước Pháp nhỏ xinh với những căn nhà đồng quê hàng trăm năm tuổi. Con đường chính đi qua trung tâm thị xã cũng có lẽ là con đường chính duy nhất ở đấy. Nơi đây, những ngày này vẻ bình yên cố hữu đang bị xáo trộn ghê gớm bởi một sự kiện vui hiếm có_ một đám cưới. Bằng hữu từ phương xa kéo về. Hàng xóm xung quanh kéo lại. Những người đàn ông vừa uống bia, champaign rose vừa chơi petanque. Những người đàn bà nấu nướng và dọn dẹp. (Sao hầu như không thấy trẻ con?) Đội bô lão tập lại bài dân vũ cưới. Ông thị trưởng vụng về trước nghi thức không quen. Rồi cả đoàn xe cưới nhấn kèn inh ỏi suốt đoạn đường đưa nàng về dinh, mặc kệ những con ngựa ngơ ngác ngoài đồng nếu có vô tình thắc mắc sao không ai khớp kiệu da cho chúng.

Bretagne:

Trên chiếc xe Mercedes đã hằn khắc nhiều dấu vết tuổi tác, ba người bạn đồng hành đã có nhiều năm tháng sau lưng cùng tôi đi dong ruổi một vùng mà thời gian dường như đã mãi ở lại. Đôi khi trên những con đường nơi đây, tôi gặp lại một châu Âu trong tưởng tượng của mình, một châu Âu xưa cũ trong ảnh mà mình đã xem hồi còn nhỏ. Đó là những con đường quanh co, nơi có những căn nhà mái ngói dốc và cửa sổ xuyên mái, thấp thoáng đằng sau bức tường gạch hoặc vài cành cây.

Hogmead ? Nearly there, but not quite a wizard's place. It's Saint Michel's.

Dĩ nhiên Bretagne có nhiều hơn thế. Nó còn có lần trốn vé trơ trẽn ở mont St. Michel, lần ra bờ biển Cancale ăn tươi nuốt sống hàu một cách (ngon ) dã man, có St. Malo với pháo đài và thành quách, có Dinard sang trọng và đẹp đẽ, có những điểm dừng chân, những bến biển vắng đã từng tắm táp niềm đam mê lang bạt của một mái đầu không còn xanh lắm, có một mái nhà, một mảnh vườn và những công trình còn dang dở, còn để mong chờ.

Lhasa mùa đông

Những ngày này, Tibet và Lhasa đang có biến. Tin tức đều bị nhà cầm quyền phong tỏa nghiêm nhặt. Những bạo loạn rồi cũng qua đi, chỉ có niềm uất hận của những người bị cưỡng đoạt cội nguồn là ở lại, và sự tuyệt vọng của nhóm dân nay đã trở thành thiểu số là tăng lên.

Tiếp tục lục lại 1 vài ghi chép không cũ lắm và cái trí nhớ chưa bị Alzheimer của mình để nhớ về Lhasa.




Nguồn: Ảnh chụp tại tu viện Tashi Lungpo, nơi cư trú của vị Ban Thiền Lama thứ 11 do TQ chọn



Ngày ... tháng... năm..

Đi qua khỏi hồ Yamdrok, chúng tôi đang tiến vào Lhasa. Lác đác trên đường đã xuất hiện những một vài xưởng sản xuất lớn, một công ty sản xuất dược cổ truyền Tibet bề thế- bảng hiệu chữ Hoa và chữ Anh. Đi được một lát nữa là đến những tòa nhà sạch sẽ, cao to, cái nào cũng vuông vức nằm giữa một khuôn viên không lớn không nhỏ, cái nào cũng thô thiển vô duyên, giống hệt như những tòa nhà cơ quan công quyền cấp huyện thị mà tôi thấy ở mấy tỉnh nước mình. Rồi một khu công nghiệp phía trước treo bảng quảng cáo thu hút đầu tư. Và chung cư. Và siêu thị. Và nhà hộp.

Chẳng thấy đâu cái kiến trúc kiểu Tibet. Một vài nét trang trí bắt chước hời hợt bề ngoài khó có thể lừa được ai, nhât là đối với những vị khách đã trải qua 5 ngày đi qua những làng quê và thị xã hẻo lánh của Tibet, nơi người Tạng vẫn còn là đa số, mới đến đây.

Rồi chúng tôi cũng đến con đường chính của Lhasa. Cung điện Potala đang lướt qua ở bên trái. Rồi những tòa ngân hàng, bưu điện, shop thời trang san sát nhau trôi từ từ qua cửa kính, thỉnh thoảng bị che khuât bởi những chiếc xe du lịch hoặc người dân băng qua đường. Có một lúc, chỉ thoáng qua thôi, tôi có cảm giác deja-vu, dường như mình đã từng ở đây đi trên con đường này và có lẽ cũng ngồi trong chiếc xe này ngó ra ngoài cửa kính như vậy.

Lấy phòng khách sạn xong. Chúng tôi xuống phố, đi tìm một siêu thị. Những người bạn châu Âu của tôi muốn tìm hiểu sức mạnh kinh tế của Trung Quốc ở cái siêu thị tại thành phố hẻo lánh này. Còn tôi, tôi muốn tìm một điều thực tế hơn nhiều_ thức ăn. Nếu như người Hán có đem bất cứ điều tốt lành nào cho mảnh đất này, thì đó chỉ có thể là món ăn Tàu. Sau vài ngày phải ăn uống những món của người Tạng, tôi vô cùng hạnh phúc khi thấy ở đây cuối cùng tôi đã có thể ăn uống ra trò để lấy sức mà tiếp tục sự nghiệp chống bọn bành trướng. Nửa con vịt quay ngậy mỡ tôi mang ra làm mấy người bạn đi chung ái ngại, nhưng rồi họ cũng không thoát khỏi cám dỗ thơm béo này.

Con gái ở đây ăn mặc thật mode. Họ khoác trên mình những chiếc áo choàng nỉ bóng dài ngang gối, cổ áo và lai áo giả lông thú. Quần bó ôm chân và ủng da cao gót. Tay mang găng len và nón úp nửa đầu. Họ làm cho tôi cứ tưởng là mình đang ở một con đường hippy nào đó của Tokyo chứ không phải là đang ở một thành phố ở cao nguyên Thanh Tạng này. (Đấy là tôi hình dung con gái Tokyo ăn mặc như thế chứ tôi chưa có đi qua đấy lần nào. ) Dĩ nhiên đấy là những cô gái gốc Hán. Tôi đang tập làm quen với cảm giác là họ, cùng với những người đàn ông, trẻ nhỏ Hán đang có mặt khắp nơi trên con đường đông đúc này. Họ, chứ không phải người Tibet, đang làm chủ những cửa hiệu, siêu thị, nhà hàng, làm chủ cả đường xá ấm áp trên những chiếc xe hơi, cả vỉa hè tay trong tay ton tả.

Người Tibet bản địa vẫn có ở đó. Họ không biến mất khỏi đây mà chỉ bị chìm khuất giữa đám đông nhộn nhịp này. Đó là một nhóm những ông bà già áo quần đen đũa, tóc thắt bím, tay cầm bánh xe nguyện xoay xoay, tay kia dắt nhau trên đường kéo đến cung điện Potala. Đó là những cậu thanh niên trai tráng tuổi chừng đôi mươi ngồi bên vệ đường vừa vỗ tay vừa hát ăn xin. Là một bà già đứng ở góc ngã tư, tay hơu hơu, người nhún nhảy, miệng cất lên lanh lảnh một bài dân ca nghe não ruột. Ở đây có một nghề mà người Tạng được độc quyền làm không bị cạnh tranh_ đạp xe thồ. Người Hán thì ngược lại_ tài xế taxi. Dưới bầu không khí loãng ở độ cao này, khi chúng tôi phải vừa đi bộ vừa nghỉ để lấy sức, họ phải kiếm miếng ăn bằng cách gồng mình đem cả sức nặng cơ thể chuyển từ bàn đạp này sang bàn đạp khác để cố chen chân giữa những chiếc xe cơ giới cửa kính đóng cao. Vậy mà, mùa đông cao nguyên chỉ vừa mới bắt đầu.

Tôi vào một tiệm internet. Đã gần 1 tuần tôi hầu như không có liên lạc gì với thế giới bên ngoài. Tiệm net ở đây trên cả trăm máy, chiếm trọn tầng một trung tâm thương mại cũ, vậy mà hầu như không còn máy trống. Ở trên mạng thì ra mấy ngày nay đang sôi sục sự kiện thành phố Tam Sa(*) . Có thể thấy cái bầu không khí nóng hổi đó trên các báo online, các bloggers treo cờ trên mạng bàn luận sôi nổi chuyện biểu tình phản đối. Cái không khí ấy biến thành một vụ tranh cãi và thóa mạ đông người ở một blog mà tôi biết chỉ vì anh đã đưa ra một chọn lựa “không thể chấp nhận được” trong những chọn lựa của một trưng cầu y’ kiến online. Nó thậm chí lan cả vào làm nóng cái forum yên bình vắng vẻ mà tôi hay lui tới. Vậy mà lúc này đây tôi cảm thấy thật dửng dưng và ngao ngán. Hết nửa giờ internet, tôi đứng dậy đi về. Xung quanh tôi, hàng trăm những con người trẻ tuổi ở đây vẫn đang tiếp tục dán mắt vào máy tính. Họ xem phim trên mạng, gọi điện hoặc chơi game online. Tất cả đều trông uể oải bất cần. Có lẽ không ai trong số họ quan tâm hay biết đến cái tên quần đảo Hoàng Sa hoặc Trường Sa. Có lẽ đối với họ, Tam Sa cũng là tất yếu như Lhasa, kiểu như của Caesar phải trở về với Caesar. Có chăng người Tạng sẽ quan tâm đến cái tin này. Nhưng tôi không thấy họ ở trong cái tiệm net đông người này. Họ đang bận làm tôi tớ ở ngoài kia, trên chính cái mảnh đất mà đáng ra họ phải là chủ này.

Tôi bước ra đường. Kéo chiếc áo khoác vào thật sát người rồi rảo bước đi về. Trời u u lạnh. Mùa đông Lhasa chỉ vừa mới bắt đầu.



(*) Chính quyền Nam Hải về sau đã bác bỏ thông tin về việc thành lập thành phố Tam Sa này.

** Những người dân bình thường thì ở đâu cũng vậy, họ chỉ cố gắng mưu cầu hạnh phúc cho mình. Bài này chỉ nói lên cái nhìn chủ quan và bất bình đối với chính sách của giới cầm quyền ở đây, chứ không phải đối với người Hán.

Entry for March 01, 2008

Thoughts on random issues.


Giá xăng thả nổi. Làm đúng nhưng chưa đủ. Đúng là bởi vì cứ bù lỗ xăng dầu thì không phải là cách Nhà nước trợ giúp có hiệu quả những người cần trợ giúp trong xã hội. Nếu để cho cơ chế thị trường tự giải quyết thì nó giúp cho việc sử dụng năng lượng có hiệu quả hơn, nạn buôn lậu xăng dầu cũng dứt, còn nhà nước có thể sử dụng số tiền trợ giúp đó để hỗ trợ người thu nhập thấp. Nói là chưa đủ là bởi vì 2 lý do. Một là cơ chế và khả năng hỗ trợ người/ ngành của ta còn yếu kém và đầy tiêu cực, chắc chắn sẽ rơi vãi số tiền hỗ trợ nhiều vùng, nhiều nhóm dân vào túi tư. Cái thứ hai quan trọng hơn, đó là vấn đề cạnh tranh của các công ty kinh doanh xăng dầu. Nếu đã để vấn đề xăng dầu vô bàn tay thị trường mà không có sự cạnh tranh thực sự trong lĩnh vực này, thì người dân chắc chắn lãnh đủ. Các công ty kinh doanh xăng dầu kiếm lợi nhuận chắc chắn từ việc nhập và bán, trong khi không chịu áp lực phải dự báo, đánh giá đúng tình hình và giá cả, để có thể tích trữ hoặc hoãn nhập nhằm làm cho chi phí thấp nhất. Thiết nghĩ cần phải có ít nhất 1 nhà bán lẻ nước ngoài tham gia vào thị trường để đảm bảo lợi ích của người tiêu dùng. Về lâu dài, cơ quan bảo đảm cạnh tranh của VN phải đủ mạnh để chắc chắn là các công ty này ko có làm giá với nhau trên thị trường VN.

Giá đất đã tăng. Giá vàng đang tăng. Giá lương thực tiếp tục tăng. Lãi suất tiền gửi/ vay vọt tăng. EVN đề nghị tăng giá điện lên 6.6% . Cái gì sẽ kềm giá lại? Ai giúp người nghèo?

Vậy mà, ở một nơi, "người ta" coi chuyện mưu sinh trên vỉa hè là di chứng làng xã lạc hậu. Ở nơi khác, "người ta"không thấy có vấn đề gì khi cấm xe ba bánh thô sơ lưu hành. Những số phận ảnh hưởng bới những quyết định thiếu cân nhắc đó không có tiếng nói, và hình như không phải là thứ đáng quan tâm so với vàng, USD, BĐS hoặc TTCK.

Nói về TTCK. Chuyện nó lao dốc là một đề tài đã cũ, cũng không cần phải bàn nhiều. Cái đáng bực mình là đây đó thỉnh thoảng xuất hiện mấy bài phỏng vấn kiểu như cái này . Rõ ràng nhà đầu tư mong đợi NN làm 1 cái gì đó để vực Vn-Index đi lên, và cả UBCKNN cũng có nguyện vọng như vậy. Nhưng tại sao lại phải như vậy?
Thị trường là một sân chơi giữa những người có nhận định trái ngược nhau (bulls & bears). Nhiệm vụ của UBCKNN là làm thế nào để mở rộng nhiều trò chơi, nhiều suất chơi, và đóng vai trò trọng tài đảm bảo cho 2 nhóm chơi này đấu với nhau 1 cách công bằng, thông qua đó các nhà trò và người chơi giỏi sẽ hưởng lợi. Đằng này, UBCKNN lại muốn đứng về phe bulls. Và những "nhà đầu tư" đã ăn dầy mà còn không biết ngượng. Họ mang lòng tham, và tiền (túi hoặc vay) vào để kiếm bộn tiền khi thị trường đi lên, và sự ỷ lại, mong chờ nhà nước giúp họ đỡ thua lỗ khi thị trường đi xuống !?!?! Chừng nào mà UBCKNN còn nhầm lẫn giữa "phát triển thị trường" và "vực dậy Vn-index" thì chừng đó ta còn phải tiếp tục lo ngại.

Nhân ngày thầy thuốc, đọc "Nước Mắt" ở đây mà thấy thương cho những thầy thuốc nói chung, và nhất là thầy thuốc Việt Nam. Họ phải hy sinh nhiều quá. Thậm chí vì áp lực công việc, thầy thuốc VN chắc phải hy sinh (hoặc bị tước mất) cả những giây phút cho phép mình khóc như những đồng nghiệp của họ ở Pháp. Chúc mừng ngày Thầy thuốc. Cầu mong họ không phải đánh mất mình vì bất cứ lý do gì.

Trôi theo dòng nước

Bạn gửi tin nhắn hỏi
_ Có hay tin cầu Cần Thơ sập?.
_ Ừ có hay, nhưng lướt sơ qua à, kô có đọc kỹ nội dung.

Thật ra là tôi kô muốn đọc. Hồi sáng thấy cái tiêu đề và hình ảnh sập dầm cầu và giàn giáo, tôi đã có thể mường tượng ra cái cảnh bi đát của nó thế nào. Tôi kô muốn đọc tiếp, bởi tôi không muốn thấy mình trở nên mềm yếu và sầu lụy.

Chắc bạn hiểu tôi nói gì. Ở nơi đây, vào lúc này, tôi có thể làm được gì? Tôi nhớ cái cảm giác của mùa Giáng sinh năm 2004, lúc cơn sóng thần bất ngờ cướp đi sinh mạng của gần 300 ngàn người. Tôi đăng ký vào 1 nhóm thiện nguyện, nhưng rốt cuộc cũng chỉ ở trong danh sách dự bị vì số người đăng ký quá đông. Trong suốt mấy ngày, tôi dán mắt vào tivi và tìm kiếm những tin tức và hình ảnh của sự kiện đó. Con số tử vong tăng lên theo từng giờ, những con số khủng khiếp làm người ta nghẹt thở.

Tôi không muốn đọc tin. Thế có nghĩa hoặc là tôi vô cảm, hoặc là tôi hèn kém. Nhưng thế còn dễ chịu hơn là cái cảm giác mình đang là khán giả của một trận bóng đá đầy căng thẳng, hoặc sụt sùi theo một màn bi kịch đang nghẹt thở ở những nút thắt oan nghiệt. Sau những cao trào của cảm xúc, khán giả sẽ ra về mà lòng nhẹ tênh. Người ta sẽ gói ghém nó lại trong một cái bọc trang nhã rồi lịch sự ném nó đâu đó khỏi cái gánh tâm trí thường trực của mình. Cuộc sống vẫn tiếp diễn. Mọi chuyện rồi sẽ trôi qua trong im lìm, có chăng đôi lúc gợn lại trong ta một chút kỷ niệm xa xôi vô cảm. Tôi nghĩ như vậy thì bất nhẫn với những cảm xúc của mình quá.

Tôi không muốn đọc tin. Bởi tôi sợ cách đưa tin thường do quá nhiệt tình mà đôi khi trở nên sến đến nỗi giả tạo của lối đưa tin nhà mình. Chuyện thật vui đâu cần người chọc cù lét cũng như chuyện thật buồn đâu cần kẻ khóc thuê. Tôi sợ sẽ bắt gặp đâu đấy sự cạnh tranh ngầm giữa những tờ báo xem tờ nào có “lương tâm xã hội” cao hơn, khóc to hơn và lớn tiếng công phẫn hơn. Tôi nghĩ như vậy thì bất nhẫn với bà con, với những nạn nhân của tai nạn này quá. Sự kiện này chỉ cần trình bày một cách trung thực và những con số một mình nó đã quá đủ đau buồn, không cần phải bơm phồng lên làm gì. Đối với tôi, một bức ảnh như bức dưới đây cũng đã hơn cả ngàn lời sáo rỗng vẽ đường cho người khóc.

Nguồn: ảnh từ blog của bác VMC

Những giai đoạn của “tình cảm và lương tâm công chúng” sau một sự kiện bi thảm

Không biết tôi chia vậy có chính xác không, nhưng chắc cũng kô có sai lệch gì nhiều. Nếu thấy những diễn biến sự kiện như tôi thấy dưới đây, chắc bạn sẽ hiểu tại sao tôi kô muốn làm “khán giả” của một vở kịch.

1. Kinh hoàng và sốc: công chúng lúc đầu không nhận thấy hết tầm vóc của sự kiện. Có rất ít phản ứng xảy ra trong lúc này.

2. Hy vọng và ứng phó: sau giây phút kinh hoàng lúc đầu, người ta thấy được thiệt hại xảy ra và hiểu được những thiệt hại sẽ tới nếu như không làm gì đó ngay lập tức để giảm thiểu nó lại. Tất cả mọi người đều muốn làm một cái gì đó, bất kể đó là cái gì. Một số người lao vào hiện trường để cứu giúp. Số khác quyên góp nhân lực, vật lực. Cánh phóng viên cố đánh động vào lương tâm dư luận. Bloggers cũng tương tự trên mặt báo của riêng mình. Số còn lại hài lòng với hành động “làm cái gì đó” bằng cách dán mắt vào tivi hoặc mua báo theo dõi sát sao sự kiện đang diễn ra. Những ai không làm được gì, hoặc cảm thấy mình làm không đủ thì cảm thấy hết sức khổ sở, họ “muốn điên lên” được. Như thế cũng còn đỡ hơn một số ít người đem sự nhiệt tình ứng phó của mình áp dụng một cách tiêu cực, chẳng hạn như tung tin đồn bậy, hoặc trong trường hợp sập cầu Cần Thơ là kêu gọi người dân đi hiến máu.

Dẫu có hỗn loạn đến thế nào trong giai đoạn này khi người người bằng cách riêng của mình phản ứng lại với thảm họa, thì đây vẫn là giai đoạn đáng qúy nhất trong chuỗi những diễn biến tâm lý công chúng. Chính ở những hành động hoặc chín chắn có hiệu quả hoặc bộc phát thiếu suy nghĩ này mà cái tình người và cái tính người nó hiện lên sáng rõ lung linh. Hơn nữa, bằng hành động con người mua được hy vọng. Khi nào còn hy vọng khi đó thảm họa vẫn chưa đè được toàn bộ sức nặng gai góc của nó lên trái tim của con người.

Một điều đáng quý nữa của giai đoạn này là lương tâm và tình cảm của công chúng được hướng theo hướng tích cực. Người ta không muốn đổ lỗi cho nhau mà tất cả đều hướng về tìm cách giảm thiểu thiệt hại.

3. Tuyệt vọng và đau khổ: cùng với thời gian trôi đi, hy vọng lùi dần nhường chỗ cho tuyệt vọng. Những ao ước lạc quan cứu sống người ban đầu bây giờ bị thân nhân nếu còn lý trí chấp nhận sự thật đau đớn thầm chuyển thành hy vọng tìm lại được xác con em mình. Nỗi đau thương mất mát đè nặng lên người thân và cả cộng đồng.

4. Phẫn nộ và đòi công lý: Thế nhưng khác với gia đình và người thân của nạn nhân, công chúng có quá ít tình cảm và quá thừa năng lượng so với họ. Họ gạt nhanh những giọt nước mắt dễ dãi rồi chuyển sang lớn tiếng phẫn nộ. Cái năng lượng tràn ngập trong họ lúc đầu hướng vào việc làm gì đó để giảm thiểu thiệt hại bây giờ chuyển hướng sang làm gì đó để lấy lại công bằng cho nạn nhân. Tại sao chuyện xảy ra như vậy? Tại sao đáng lẽ đã thế này nếu như thế kia? Tại sao ông kia phát biểu như vậy? Tại sao người này người nọ không có mặt tại hiện trường? Làm cách nào để tai nạn như vậy không xảy ra nữa? .v.v… Rất nhiều câu hỏi, nhưng câu hỏi quan trọng nhất luôn luôn là “Ai là người chịu trách nhiệm cho chuyện này?”

Công chúng cần một người bước lên giàn hỏa, lên giá treo. Đã chia sẻ những thăng giáng tình cảm, đã góp tay vào xoa dịu nỗi đau, về mặt tâm lý, họ thấy trong mình một cái quyền hiển nhiên được kéo một người nào đó ra trả giá cho những gì họ trải qua. Ở đây tôi không bàn là công luận có nên hoặc có quyền đòi hỏi công lý hay kô, tôi chỉ muốn mô tả cái diễn biến tâm lý của công chúng khi họ xem vấn đề đòi quyền công lý như là vấn đề của chính họ.

Bộ mặt xã hội trở nên xấu xí trong cuộc săn tìm phù thủy này. Tùy tính chất của từng sự kiện mà ít hay nhiều ta sẽ thấy những trò ném đá giấu tay, mượn dao giết người hoặc trơ trẽn phủi tay.

Nếu như giai đọan 2 là đáng quý nhất thì đây là giai đoạn đáng khinh nhất của tâm lý công chúng sau thảm họa. Nó đáng ghét không phải vì người ta thấy được những điều xấu xí không ngờ bị phơi bày ra ánh sáng mà là ở chỗ sự công phẫn ồn ào đầy hồ hởi từ công chúng. Tại sao lại đáng ghét? Bởi vì đấy thực ra chỉ là những xú-páp xả tầm thường của họ. Cái năng lượng tình cảm tích lũy dồi dào lúc đầu cần có chỗ giải phóng. Có quá ít người trong đám “công chúng có lương tâm” chọn con đường tiếp tục giải phóng nó bằng những hành động có ích thầm lặng sau này. Phần lớn chọn con đường không làm gì hơn cho nạn nhân, nhưng nếu chỉ như vậy thì năng lượng không được giải phóng sẽ làm lương tâm của họ cắn rứt. Bằng cách chuyển hóa năng lượng tình cảm thương xót sang năng lượng tình cảm công phẫn và tiết xuất ra ngoài, họ giải phóng năng lượng tích trữ và thuyết phục lương tâm chính mình rằng họ đã làm những gì đáng làm cho nạn nhân để rồi nhẹ nhàng bước sang giai đoạn cuối.

5. Quên lãng: nếu tìm ra kẻ lên giàn thiêu, công chúng sẽ hả hê với lương tâm của mình. Nếu không đủ sức mạnh tinh thần để chỉ rõ kẻ chịu trách nhiệm (vd như trong vụ Sóng thần) hoặc tìm mãi không ra kẻ trực tiếp chịu trách nhiệm, thì công chúng sẽ lôi lên giàn thiêu kẻ chịu trách nhiệm gián tiếp, rồi gói ghém năng lượng còn lại chôn cất đâu đó cho kỹ. Dẫu cho trường hợp nào ở trên đi nữa, thì sự hả hê của lương tri công chúng sẽ diễn ra với rất ít tưởng nhớ đến nạn nhân trực tiếp hay gián tiếp của thảm họa. Bởi đấy thực ra là sự thỏa mãn cho lương tâm của chính họ hơn là sự thỏa mãn vì công lý đã đạt được. Rồi tất cả nhanh chóng chìm vào quên lãng. Người ta thậm chí sẽ không nhớ ra đã có lúc mình “muốn điên lên được” vì số phận của những người dưng mà họ kô còn nhớ đến tên tuổi, quê quán. Chán chả bùôn viết tiếp nữa. hừm.

Vừa đi vừa chép 1

Ngày 1:

Trên máy bay

- Chào

- Hi

- Chuyến bay này đi đến K đó nhé.

- Uh tao biết

- Hí hí, tao tưởng tụi bây vô lộn máy bay.

Trên đường

Mỗi chiếc xe buýt là một cá tính riêng biệt. Chưa thấy ở đâu người ta trang trí xe buýt màu mè, rườm rà và đặc sắc đến như vậy. Hơn cả xe đò ở M, và dĩ nhiên ăn đứt xe hoa ở VN. Hôm nào phải rình rình chụp 1 tấm mới được.

Sạch hơn M, ít hào nhoáng và cũng ít nghèo bẩn như M. Con người cũng có vẻ dễ thương hơn, kô thấy cái vẻ hãnh tiến và chụp giựt.

Ngày X: Trong khách sạn

- Ê, tối qua tao thấy có người xuống bơi ở hồ bơi đó.

- Giỡn chơi? Ai mà gan dữ vậy?

- Kô, thiệt mà. Thấy tụi nó quẫy quẫy trong đó 1 hồi.

- Trời, cái hồ nước xanh lè, rêu bám tùm lum đó mà cũng dám thử.

Ngày X+1:

- Này trông kìa, tụi nó đem mấy chậu cây đặt vây quanh hồ lại kìa. Nhìn cũng đẹp chứ.

- Ờ, nhìn đỡ hơn. Không biết tụi nó có định kỳ cọ cái hồ đó kô. Thấy nó đâu đến nỗi khó làm như vậy.

- Thiệt, làm tụi mình chả làm ăn gì được cả. Chán như con gián.

- Chưa chắc, biết đâu mình có thể câu cá ở đó.

Tối nhận được cái này.

Thông báo: Hồ bơi tạm ngưng phục vụ để nâng cấp, thay lớp gạch men trong vòng ... 2 tháng. Mong quý khách thông cảm.

- Ặc, Có được cái ao nước đã là may, còn kô biết quý. Cho chừa.

Ngày Y : MURREE ….. E….. E

- Ê, hôm nay có F1. Chạy qua phòng tao. Hôm nay phải thử bia bọt ở đây coi sao.

- Hay đó, tao kô có mặn mà lắm cái vụ ngồi coi F1 mà nhâm nhi trà đâu.

~...~...~...~

- Alo, cho tôi gọi bia vào phòng.

- Vâng, Murree hả?

- Ủa bộ có bia khác hả? Sao kô thấy trong menu.

- Không có.

- Uh vậy Murree đi, 4 chai.

Một lát sau,

- Bia của ông đây. Ông cho tôi xem cái passport, điền vào cái đơn này. Vầng, ký cam kết vào đây nhé. Cảm ơn.

Bảo đảm là ở sẽ hiếm thấy món bia Murree này ở bên ngoài. Bia khá nhẹ, uống kô sốc, nhưng có hương + vị ngọt khá đậm, mới đầu nhấp vào cứ tưởng có mùi xoài. Có điều rất thú vị, đó là năm ra đời của hãng này. Uống xong cười chết. Bí mật đấy.

Entry for July 14, 2007

Đẹp như chuyện cổ tích.

Sh!t

Báo trước là cái entry này hơi bốc mùi, đề nghị đeo khẩu trang trước khi đọc. Và vì lý do nhân đạo, sẽ không có ảnh minh họa cho entry này.

Shit happens. (Chả biết dịch làm sao cho đúng câu này). Có bao giờ bạn nhìn một việc diễn ra rồi ngao ngán kết luận như vậy chưa?

A: Đúng là shit!
B: Cái gì shit? Cuộc đời này toàn là shit đó thôi. Mà anh tưởng là shit nó ở yên 1 chỗ như anh thấy đấy à. Không đâu, shit liên tục dội xuống người của anh, liên tục xảy ra. Tất cả chúng ta đều không thoát khỏi nó, chỉ khác là chúng ta ứng phó với nó thế nào thôi.
Người đạo Thiên chúa bảo: nếu shit xảy ra, đó là do con ... đáng bị như vậy.
Người đạo Tin lành: cầu cho ... shit xảy ra với người khác.
Ngừơi đạo Ấn giáo: cái shit này đã xảy ra rồi.
Người đạo Hồi: shit là ý của Allah
Người đạo Phật: nếu quán chiếu kỹ, nó không hẳn là shit đâu.
Người Do Thái: tại sao shit chỉ xảy ra với dân chúng con?
còn
Người tu Thiền: hãy lắng nghe .... âm thanh của shit đang xảy ra.

Trên đây là mẩu đối thoại mà tôi còn nhớ được trong phim Scream of the Ants giữa một anh chàng bi quan trước cuộc sống và một nhà tu. Đây là một bộ phim rất thú vị về Ấn Độ và những hành trình du lịch tâm linh đến đất nước này. Đầy triết lý, nhưng lại hết sức hóm hỉnh, nhẹ nhàng. Nên tìm xem, biết đâu nó giúp cho bạn chọn được cách ứng phó thích hợp khi shit happens.

Bác Google mách là ở trên mạng còn có những cách ứng phó khác của những người khác nhau nữa. Thấy có vài cái cũng hấp dẫn. Vd như
Người tư bản: Cái shit đó là của tao.
Người cộng sản: Cần phải chia sẻ shit đó cho mọi người.

Người Việt: ..... (ah cái này thì bác google kiếm mãi chả ra).

Chống Anh-Tanh

Dạo này thỉnh thoảng lại nghe thiên hạ kháo nhau chuyện bác này đòi chống Anh-Tanh, bác kia biểu lật Niêu-Tông, tui nhớ tới cái câu chuyện lật đổ vĩ nhân của mình hồi đó.

Cái hồi đó đó. Tui nghe bảo là vận tốc ánh sáng trong chân không C là vận tốc lớn nhất, cái này là tiên đề mà không chứng minh thì phải. Tui thấy mình đã tìm ra cái "lỗ đen" to đùng trong cái lý thuyết của ông Anh-Tanh mà chưa ai thấy ra. Sau đây là đại khái đoạn đối thoại với thầy dạy Lý mà tui còn nhớ, lúc trên đường ra cổng giữ xe.

P: Thầy, em thấy cái ông này ổng nói sai. Em nghĩ C chưa phải là vận tốc lớn nhất.

Thầy: Sao vậy?

P: Em thấy vận tốc ánh sáng không có nhanh bằng vận tốc... ánh mắt.

Thầy _ trố mắt, nhìn mặt kỳ kỳ

P (nói nhanh): Tại vì em vd có ngôi sao đó trên trời, ánh sáng phải mất vài chục năm mới đi từ ngôi sao đó đến trái đất. Trong khi đó, em chỉ việc ..errr.. phóng... ánh mắt thì chưa tới 1 giây, ánh mắt em đã đến ngôi sao đó rồi. Vậy vận tốc ánh mắt của em phải nhanh hơn chứ.

Thầy: (sém xỉu vì cười, nhưng biết kềm chế rồi giải thích gì đó. Lúc đó thì quê quá nên đầu óc tui cho vào chỉ được 1 ít. Chỉ biết là mình sai bét mà còn láo. hehe)

Thôi thì tự an ủi mình vậy. Người ta nhìn thấy đại dương sâu thẳm bên trong đôi mắt. Còn tui thấy được cả chiều sâu vũ trụ trong đó.

Taj Mahal_ Tình yêu và Cái đẹp 2

Trong

Bạn có biết là theo đạo Hồi, hoàng đế Shah Jahan có quyền có 4 bà vợ, nhưng vì tình yêu với Mumtaz Mahal, ông chỉ lấy một mình bà làm vợ duy nhất, và sau 19 năm sống chung với nhau, ông sống phần còn lại của đời mình một mình, bỏ ra 22 năm để theo dõi việc xây dựng Taj Mahal cho bà? (Tôi không có hỏi số phi tần của ông :o) )

Bạn có biết người ta đã dùng trên cả ngàn thớt voi để vận chuyển nguyên liệu xây dựng nó? Từ đá cẩm thạch tận Rajasthan, đến ngọc thạch anh ở Punjab, ngọc bích và pha lê ở Trung Hoa, và nhiều đá quý khác từ Tây Tạng, Sri Lanka, Afghanistan và Arabia. Một nhà kiến trúc sư nổi tiếng từ Ba Tư (người ta bây giờ bảo là ông là kiến trúc sư giỏi nhất Bắc bán cầu thời bấy giờ) đã thuyết phục được hoàng đế qua mô hình bằng gỗ của mình giữa nhiều mô hình kiến trúc khác.

Bạn có biết người ta bảo rằng chỉ qua một đêm sau khi vợ mất, râu và tóc của nhà vua đã trở nên bạc trắng?

Bạn có biết toàn lăng tẩm vĩ đại này được xây dựng bằng đá cẩm thạch trắng là để biểu tượng cho sự thanh khiết của bà hoàng hậu? Người ta nói là ước muốn của hoàng đế lúc đấy là ông sẽ cho xây dựng một lăng tẩm của mình cách đấy vài dặm bên kia dòng sông Yamuna linh thiêng. Lăng của ông sẽ có màu đen và sẽ có một chiếc cầu bắc giữa hai lăng mộ này để chỉ riêng ông và bà đến tìm nhau giữa thinh không thoát tục. Tiếc là cuối đời ông bị con mình lật đổ và bị nhốt trong một buồng của pháo đài Agra. Cho đến lúc mất đi, ông hàng ngày chỉ có thể ngắm Taj Mahal của mình từ nơi xa ấy.

Bạn có biết cuối cùng ông được chôn bên cạnh mộ của vợ trong cùng ngôi đền ái tình ấy? Bên trong lăng mộ, cạnh quách của bà hoàng hậu nằm ở vị trí trung tâm, quách của ông hoàng đế si tình này nằm khiêm tốn bên cạnh như là sự tôn vinh cuối cùng mà ông có thể dâng hiến cho bà. Một kết cục buồn, nhưng có hậu và nỗi trớ trêu của số phận chỉ làm cho câu chuyện của họ đẹp hơn .

Bạn có biết .....? .......? ......? ....

Tôi bị choáng ngợp. Bao nhiêu hình ảnh mà tôi xem qua không chuẩn bị cho tôi được nhiều khi đặt chân đến đây. Chỉ cổng vào khu lăng tẩm riêng mình nó cũng xứng đáng là một công trình đáng chiêm ngưỡng. Qua khỏi cổng, trông về phía xa, ở cuối tấm thảm nước kia là Taj Mahal. Bên trái là một ngôi đền Hồi giáo sừng sững, chính diện hướng về lăng_ hướng mặt trời mọc. Để cho cân đối, người ta cho xây một công trình tương tự ngôi đền ở phía bên kia hướng về phía mặt trời lặn. Taj Mahal nằm giữa, cao lớn mà mềm mại.

Có lẽ những mái vòm cong của kiến trúc Hồi giáo đã thu hút tôi. Hoặc có lẽ do những nét chạm nổi theo môtip cây hoa rất công phu trên đá cẩm thạch. Hay phải chăng nhờ những đường nét hoa văn trang trí bằng đá quý màu chạm chìm thật tinh xảo. Có lẽ là tất cả, nhưng chính cái màu trắng của ngôi đền mới khiến tôi speechless. Giữa một buổi sáng lạnh mát và trời trong nắng dịu, cái màu tinh khiết ấy vươn lên cao mãi theo những đường cong dịu dàng thanh thoát của một công trình kiến trúc tuyệt đẹp. Và tôi chỉ muốn ngồi bệt xuống sàn ngắm mãi nó.

Cái đẹp thật lạ. Đôi khi nó như một môn khoa học_ chỉ tiết lộ những bí mật của mình cho nhà nghiên cứu chịu bỏ công tìm tòi để hiểu nó. Càng tìm hiểu sâu, ông ta càng thấy thú vị và mê đắm nó cho dù bao người xung quanh nhìn nó dưới ánh mắt gì đi nữa. Cũng đôi khi cái đẹp như một bản năng_ nó hiển nhiên, trực nhận, không cần giải thích, không cần xưng tụng, nó vượt qua những rào cản văn hóa, tôn giáo, không gian và thời gian. Taj Mahal đẹp như thế.

Cái đẹp thật lạ. Tưởng phù phiếm là thế nhưng nó lại có một sức mạnh to lớn trước lý trí. Trước cái đẹp, lý trí phải cuống cuồng chống đỡ bằng những vũ khí sắc bén hùng mạnh của mình. Vậy mà nó vẫn thường phải quy phục cái-phù-phiếm-thiếu-logic-không-thể-hiểu-nỗi đó. Chả trách xưa nay anh hùng khó vượt mỹ nhân quan. Mới ngày hôm trước, tôi còn e dè, nghi ngờ, tìm ra không ít những lý lẽ hạ thấp cái gọi là kỳ quan này. Thế mà bây giờ tôi muốn tin cả những gì người ta kể về nó_ không cần thắc mắc đâu là huyền thoại còn đâu là sự thật. Bây giờ tôi thích gọi nó là Ngôi đền hơn là lăng tẩm_ Ngôi đền tình yêu. Bây giờ những lý lẽ còn sót lại của tôi ngày hôm qua chạy va vào nhau lộn xộn, ngả loảng xoảng vô nghĩa chả còn phân biệt ra nữa. Và như muốn tung ra một đòn quyết tử cuối cùng, chúng vùng lên. “ Nhưng ông hoàng đế này đã dùng nô lệ và tù binh để xây dựng nó, phải không?” _ tôi nén vẻ đắc chí hỏi người hướng dẫn. “_ Không, không có ai trong số họ bị ép uổng. Hoàng đế Shah Jahan đã trả công những người xây dựng ấy và nhà kiến trúc sư rất hậu hỹ trong suốt 22 năm trời.”. Mắt ông ta ánh lên tự hào thật khó ưa, rồi chúng lim dim lại nhìn tôi đắc thắng “ và cho đến tận bây giờ, ông ta vẫn đang tạo ra việc làm cho hàng triệu người chúng tôi”. Thế là hết. Ông ấy đã tước bỏ của lý lẽ tôi cái quyền được thua trong danh dự. Chúng rên lên yếu ớt “Đừng tin, đừng tin ông ấy. Hãy kiểm chứng lại”. Tôi mỉm cười. Ở trước Taj Mahal, tôi muốn tin.

Sau




...

Taj Mahal_ Tình yêu và Cái đẹp 1

Trước




Con người thật lạ. Họ thường chỉ nhận ra giá trị của một vật gì đó khi nó đã vĩnh viễn vuột khỏi tầm tay của mình.

Tôi đang trên đường ghé thăm Taj Mahal, một trong những kỳ quan của thế giới. Nơi đây, người ta nói rằng, là một kiến trúc biểu tượng cao quý nhất cho tình yêu của con người. Tôi cười_ lại một trò marketing tâng bốc đến tận mây xanh mà tôi vẫn hay dị ứng. Dẫu sao thì về mặt kiến trúc, nó làm sao cổ xưa và thách thức bằng những kim tự tháp Ai Cập, còn nói về sự hùng vĩ thì Vạn lý Trường thành của Trung Hoa có thể ngạo nghễ cười cái anh bạn trẻ láng giềng bên kia dãy núi Hymalaya này. Bởi dẫu sao thì Taj Mahal vẫn chỉ là một lăng tẩm ba trăm sáu mươi tuổi lẻ.

Chỉ là một lăng tẩm. Truyện kể rằng khi vợ của hoàng đế Mughal ( Mughal là chữ Ba Tư của Mongol_Mông Cổ ) Shah Jahan, hoàng hậu Mumtaz Mahal, mất đi khi lâm bồn đứa con thứ 14 của hai người, hoàng đế đã thương tiếc vô hạn và truyền xây dựng một lăng mộ đẹp nhất dành cho bà. Lăng xây dựng mất 22 năm ròng, với những vật liệu quý giá nhất, và những nhà nghệ nhân, nhà kiến trúc tài hoa nhất của khắp vùng Trung Á, Ba Tư và Vịnh Ả rập. Quả là một sự xa hoa vô độ. Có gì là cao quý khi một ông hoàng lắm của quyết chí xây dựng một công trình để thể hiện thói kiêu hãnh và tham vọng của mình? Một biểu tượng của tình yêu? Tại sao không phải là lúc còn sống, khi người ta đã chết rồi thì dù có đặt vào ngôi đền pha lê quý báu nhất cũng có ích gì? Phải chăng ông ta chỉ thực sự nhận ra tình yêu ấy sau khi bà vợ của mình mất?

Chỉ là một lăng tẩm. Nó làm tôi nhớ đến hệ thống lăng tẩm nhà Nguyễn bên bờ sông Hương xứ Huế, hay lăng mộ ngầm của Tần Thủy Hoàng đế ở Tây An, và cả những kim tự tháp trong thung lũng các vì vua nữa. Tại sao người ta có thể bỏ ra từng ấy công của của nhà nước, của sức dân để dồn vào một công trình mà họ hiểu là sẽ bỏ phí sau khi hoàn thành? Thậm chí đôi khi những công trình ấy còn tham lam hơn cả những ngôi đền, những tu viện thờ phụng các bậc linh thiêng; bởi nói cho cùng chúng cũng chỉ là những nhà mồ của người trần mắt thịt, hoặc của những người có mối liên hệ nào đó với thần linh.

Xuyên giữa vùng bình nguyên sông Hằng (Gangetic Plain), suốt từ Delhi đến Agra, xe tôi đi qua một vùng đất đỏ vàng ngút ngàn tầm mắt. Không một ngọn đồi, và khô cằn ít sông suối, vậy mà chỉ vài trăm km về phía Bắc đã là hệ thống Hymalaya ngàn thước lên cao ngàn thước xuống. Nếu đồng bằng sông Mekong không được đan dệt bởi chằng chịt kênh rạch và thay những ruộng lúa nước mơn mởn bằng những đồng lúa mạch thì có lẽ nó sẽ giống nơi đây chăng? Tôi đến Agra vào lúc trời nhá nhem tối. Thành phố bẩn bụi, nhiều người nghèo như phần lớn những thành phố xứ này mà tôi đi qua. Có điều nó mang vẻ nông thôn mộc mạc, và ngoài trời nhiệt độ gần 10oC. Thời tiết thật dễ chịu, sáng mai tôi ghé Taj Mahal.

Chia vui với Bạn già !

07/01/2007
Hôm nay, một người bạn thân làm đám cưới.

Định chúc K vài câu, nhưng kô thể chen vào một chương trình tổ chức kín mít và chuyên nghiệp đến thế. (Biết sao được bây giờ thôi thì sửa bài phát biểu chuẩn bị sẳn rồi post lên blog chúc mừng vậy ). Lưng quay về phía sân khấu, tôi không thể dõi theo hai bạn giữa lọt thỏm bao nhiêu người đến chia vui. Thôi kệ hai bạn đó, hehe, cứ tận hưởng những giờ phút cụng ly bốp bốp, chọc đùa nghịch ngợm cùng với bạn bè lớp cũ. Hiếm khi có dịp gặp lại nhau mà. Sướng. Chắc K cũng chả bận lòng gì nhỉ? Bạn già bao lâu rồi còn gì. Quan tâm đến nhau đâu kể những lúc như thế này.

Chúng tôi học cùng lớp từ hồi vào cấp 3. Mãi đến năm lớp 11, tôi mới nghe 1 người bạn cũ học trường khác kể về K. Ặc ặc, kô ngờ bạn mình nổi tiếng đến thế, quá khứ oanh liệt đến thế mà mình có mắt như mù- giương mắt ếch ngắm phượng hoàng mà cứ ngỡ đó là chim cánh cụt. Ba năm trung học, thế mà kô có nhiều lắm kỷ niệm bởi đến tận sau này chúng tôi mới chơi thân với nhau mặc dù thỉnh thoảng mới có dịp gặp mặt. Tôi biết K thông minh, điều này thì bạn bè kô ai có thể nghi ngờ gì. K lại còn tinh tế và nhạy cảm nữa. Phải chăng vì vậy mà K manage sự thành đạt, tình bạn bè cũng như tận hưởng cuộc sống một cách dễ dàng và hài hòa tuyệt đến vậy?

Nói về sự thành đạt của bạn trong học tập và sự nghiệp có lẽ quá thừa, tôi chỉ muốn kể một chuyện nhỏ về một mảnh của phần "tận hưởng cuộc sống" mà tôi cũng có phần tham gia với K - chơi cầu lông. Trong danh sách dài dằng dặc những điều đáng tự hào của K lúc còn ở cấp 3, thì thể thao có lẽ nằm đâu đó gần cuối. Chúng tôi lập hội cầu lông khi K quay về làm ở VN, còn tụi Nh, N và tôi vừa tốt nghiệp hoặc còn học đại học. Đối với tôi lúc ấy, nó là một thú vui, còn với K, đó là một thú say mê nghiêm túc. Sau này, K quay lại Mel, chúng tôi thì mỗi người một hướng. K vẫn cố gắng duy trì bên ấy 1 hội cầu lông, lẫn tập chơi tennis, và cả bơi lội thường xuyên- một lối sống năng động, đầy tiếng cười và nhiều mồ hôi. Bây giờ gặp lại, tôi cá là cả lớp CL chắc kô có ai có thể sánh với K về sức bền và thể lực (đó là chưa bàn đến kỹ thuật cầu lông). Người ta bảo Sức khỏe là Thái độ sống- trong trường hợp này chắc khó có thể đúgn hơn được nữa. Chính thái độ tích cực ấy, cùng với tài năng và sự tinh tế của mình đã khiến K nhận được bao nhiêu món quà từ cuộc sống.

Và hôm nay, cuộc sống trao tặng cho bạn tôi một trong những món quà quý giá nhất. Tôi không biết H nhiều như tôi biết K, nhưng tôi tin là H cũng thật tuyệt vời, bởi vì cũng như K, H cũng được cuộc sống trao tặng một món quà tuyệt vời. Hai bạn không hẳn là một đôi trai tài gái sắc, , mà cả trai lẫn gái đều vẹn toàn cả tài lẫn sắc. hehe.

Lần tôi sang Mel cũng là lần đầu tôi được nghe bài hát "Bình yên". Trong xe bạn, tiếng TT Hà vang lên thật trong mà ấm "Như từ trong nhau lớn lên khôn lên cùng nhau". Ừ nhỉ, một trong những điều ngọt ngào nhất của tình bạn chẳng phải là cùng nhau lớn lên khôn lên, cùng nhau chia sẻ, động viên nhau khám phá cuộc sống sao? Và từ chỗ đứng khá xa, K ơi, P rất vui khi thấy bạn già của mình vẫn lớn lên mãi !

Xin chúc mừng hai bạn K&H. Cầu mong hai bạn mãi tiếp tục tận hưởng những hương vị ngọt ngào mà cuộc sống mang lại. Chúc cuộc sống hai bạn luôn hạnh phúc hơn và đầy hơn vì đã có người kia!


Hmm, công nghệ lăng xê của mình cũng khá ghê. K nhỉ !